تمهيد اول [ تفسير و تبيين معنى ملوك ] بدانكه خداوند در قرآن فرموده است كه : يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ بِما نَسُوا يَوْمَ الْحِسابِ « 1 » يعنى اى داود به درستى كه ما گردانيديم تو را خليفه و نايب خود در زمين ، پس حكم بنما در ما بين بندگان به حق و به عدل و تابع مشو هواى نفس خود را كه گمراه مىنمايد تو را از راه رسيدن به خداى جلّ شأنه و رضاى او و به درستى كه اشخاصى كه گمراه بشو ند از راه رسيدن به خداوند ، از براى ايشان عذاب شديد مىباشد در روز حساب و روز قيامت ، به سبب فراموش نمودن ايشان ، گرفتن راه خداوند را و عمل نكردن بر وجه عدل و خلافت در دار دنيا كه محل خلافت ايشان بوده است و پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم فرموده است كه : « السلطان ظلّ اللّه فى ارضه يا وى اليه كل مظلوم فمن عدل كان له الاجر و على الرّعية الشكر و من جار كان عليه الوزرو على الرعية الصبر حتى يأتيهم الامر » « 2 » يعنى سلطان و پادشاه سايه و خليفه خداوند مىباشد در زمين و پناه مىآورد به سوى او هر مظلومى ، چونكه او خليفه خداوند و سايه عدل او مىباشد و هر ظلم و خلاف عدلى كه اتفاق مىافتد بايد كه رجوع او به ميزان عدل بشود و سلطان سايه خداوند و ميزان عدل او مىباشد . پس هر سلطانى كه عدالت بنمايد ، يعنى ميزان و مرجع مظلومان بشود و خود

--> ( 1 ) . ص : 26 ( 2 ) . بحار ، ج 72 ، ص 354 ، روايت 19 ، باب 81 باب احوال الملوك و الامرا و كنز العمال ، ج 6 : 4 / 14581 .